فریاد سکوت پس از انتخابات پرهیاهو

تظاهرات شش‌روزه سکوت پس از انتخابات ریاست جمهوری در نوع خود در تاریخ ایران بی‌نظیر بود.
June 16, 2010
یک دختر نوجوان در خیابان آزادی تهران ، دو روز پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ و در حالی‌که تبلیغات خیابانی به اوج خود رسیده است. (عکس: جواد منتظری)
یک دختر نوجوان در خیابان آزادی تهران ، دو روز پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ و در حالی‌که تبلیغات خیابانی به اوج خود رسیده است. (عکس: جواد منتظری)
خیابان انقلاب تهران، این آخرین تجمع بزرگی بود که هواداران موسوی در تهران دو روز پیش از انتخابات به راه انداختند. شعری مشهور از حمید مصدق بر روی پلاکارد دختر سمت راست تصویر نوشته شده: "من اگر برخیزم، تو اگر برخیزی، همه برمی‌خیزند" که در جریان انقلاب سال ۱۳۵۷ نیز بسیار توسط دانشجویان استفاده می‌شد. (عکس: جواد منتظری)
خیابان انقلاب تهران، این آخرین تجمع بزرگی بود که هواداران موسوی در تهران دو روز پیش از انتخابات به راه انداختند. شعری مشهور از حمید مصدق بر روی پلاکارد دختر سمت راست تصویر نوشته شده: "من اگر برخیزم، تو اگر برخیزی، همه برمی‌خیزند" که در جریان انقلاب سال ۱۳۵۷ نیز بسیار توسط دانشجویان استفاده می‌شد. (عکس: جواد منتظری)
شش روز پس از انتخابات، خیابان فردوسی تهران شاهد یکی از بزرگترین تظاهرات سکوت بود که در اعتراض به کشته شدن معترضان در راه‌پیمایی میلیونی روز ۲۵ خرداد برگزار شد. میرحسین موسوی کاندیدای معترض انتخابات در این تظاهرات حاضر شد و سخنرانی کرد. (عکس: جواد منتظری)
شش روز پس از انتخابات، خیابان فردوسی تهران شاهد یکی از بزرگترین تظاهرات سکوت بود که در اعتراض به کشته شدن معترضان در راه‌پیمایی میلیونی روز ۲۵ خرداد برگزار شد. میرحسین موسوی کاندیدای معترض انتخابات در این تظاهرات حاضر شد و سخنرانی کرد. (عکس: جواد منتظری)
این نقاشی کودکانه‌ای را انگار محمود احمدی‌نژاد کشیده است. (عکس: جواد منتظری)
این نقاشی کودکانه‌ای را انگار محمود احمدی‌نژاد کشیده است. (عکس: جواد منتظری)
کنترل اعتراضات در تهران تا دو ماه پس از انتخابات ریاست جمهوری بر عهده نیروی بسیج بود. (عکس: جواد منتظری)
کنترل اعتراضات در تهران تا دو ماه پس از انتخابات ریاست جمهوری بر عهده نیروی بسیج بود. (عکس: جواد منتظری)
تبلیغات پیش از انتخابات در خیابان آزادی تهران. (عکس: جواد منتظری)
تبلیغات پیش از انتخابات در خیابان آزادی تهران. (عکس: جواد منتظری)
 نزدیک چهار راه پارک وی در شمال شهر تهران، ۲۶ خرداد، معترضان هنوز امیدوار به پس گرفتن رأیشان هستند. (عکس: جواد منتظری)
نزدیک چهار راه پارک وی در شمال شهر تهران، ۲۶ خرداد، معترضان هنوز امیدوار به پس گرفتن رأیشان هستند. (عکس: جواد منتظری)
۲۶ خردادماه، خیابابان ولی‌عصر. دو روز پیش‌تر، محمود احمدی نژاد در سخنرانی‌ای که در جشن پیروزی خود انجام داد ‫معترضین را عده‌ای اوباش خوانده بود. (عکس: جواد منتظری)
۲۶ خردادماه، خیابابان ولی‌عصر. دو روز پیش‌تر، محمود احمدی نژاد در سخنرانی‌ای که در جشن پیروزی خود انجام داد ‫معترضین را عده‌ای اوباش خوانده بود. (عکس: جواد منتظری)
معترضان اعلام پیروزی محمود احمدی‌نژاد در انتخابات را سناریویی از پیش طراحی شده می‌پنداشتند. (عکس: جواد منتظری)
معترضان اعلام پیروزی محمود احمدی‌نژاد در انتخابات را سناریویی از پیش طراحی شده می‌پنداشتند. (عکس: جواد منتظری)
 صادق محصولی وزیر کشور سابق احمدی‌نژاد و مسوول برگزاری انتخابات ریاست جمهوری یکی از متهمان تبلیغات در انتخابات است. این سپاهی سابق بیش‌تر به خاطر ثروت میلیاردی‌اش در ایران مشهور است. (عکس: جواد منتظری)
صادق محصولی وزیر کشور سابق احمدی‌نژاد و مسوول برگزاری انتخابات ریاست جمهوری یکی از متهمان تبلیغات در انتخابات است. این سپاهی سابق بیش‌تر به خاطر ثروت میلیاردی‌اش در ایران مشهور است. (عکس: جواد منتظری)
تظاهرات خیابان فردوسی در روز ۲۸ خرداد. (عکس: جواد منتظری)
تظاهرات خیابان فردوسی در روز ۲۸ خرداد. (عکس: جواد منتظری)
"سکوت سرشار از ناگفته هاست" نه مارگوت بیکل شاعره آلمانی و نه احمد شاملو مترجم اشعارش خواب این که این شعر در خردادماه ۱۳۸۸ زمزمه شود را ندیده بودند. (عکس: جواد منتظری)
"سکوت سرشار از ناگفته هاست" نه مارگوت بیکل شاعره آلمانی و نه احمد شاملو مترجم اشعارش خواب این که این شعر در خردادماه ۱۳۸۸ زمزمه شود را ندیده بودند. (عکس: جواد منتظری)
بزرگ‌ترین تظاهرات سکوت در روز ۲۵ خرداد که بین دو تا سه میلیون نفر معترض به نتیجه انتخابات در آن شرکت کردند. (عکس: جواد منتظری)
بزرگ‌ترین تظاهرات سکوت در روز ۲۵ خرداد که بین دو تا سه میلیون نفر معترض به نتیجه انتخابات در آن شرکت کردند. (عکس: جواد منتظری)
گلوله حتی از سکوت هم می‌ترسد! (عکس: جواد منتظری)
گلوله حتی از سکوت هم می‌ترسد! (عکس: جواد منتظری)
یک جوان ایرانی در خیابان ولیعصر تهران عکس‌هایی از سرکوب و کشتن معترضان در تظاهرات میلیونی  ۲۵ خرداد را نشان می‌دهد. (عکس: جواد منتظری)
یک جوان ایرانی در خیابان ولیعصر تهران عکس‌هایی از سرکوب و کشتن معترضان در تظاهرات میلیونی ۲۵ خرداد را نشان می‌دهد. (عکس: جواد منتظری)
تظاهرات سکوت در نزدیکی میدان توپخانه یکی از میدان‌های اصلی منطقه تجاری و قدیمی تهران در روز ۲۸ خرداد. (عکس: جواد منتظری)
تظاهرات سکوت در نزدیکی میدان توپخانه یکی از میدان‌های اصلی منطقه تجاری و قدیمی تهران در روز ۲۸ خرداد. (عکس: جواد منتظری)
پس از کشته شدن معترضان در تظاهرات روز ۲۵ خرداد، بسیاری با لباس‌های سیاه در تظاهرات سکوت بعدی شرکت می‌کردند. (عکس: جواد منتظری)
پس از کشته شدن معترضان در تظاهرات روز ۲۵ خرداد، بسیاری با لباس‌های سیاه در تظاهرات سکوت بعدی شرکت می‌کردند. (عکس: جواد منتظری)
رادیو تلویزیون دولتی ایران در ابتدا اخبار اعتراضات را منعکس نکرد و سپس معترضان را عده‌ای شورشی و فریب‌خورده معرفی کرد. (عکس: جواد منتظری)
رادیو تلویزیون دولتی ایران در ابتدا اخبار اعتراضات را منعکس نکرد و سپس معترضان را عده‌ای شورشی و فریب‌خورده معرفی کرد. (عکس: جواد منتظری)
"توپ، تانک، مسلسل، دیگر اثر ندارد"، شعاری بود که مردم در انقلاب ۱۳۵۷ مقابل ارتش شاهنشاهی ایران استفاده می‌کردند، حالا پس از ۳۰ سال بخش دیگری به این شعار اضافه شده است. (عکس: جواد منتظری)
"توپ، تانک، مسلسل، دیگر اثر ندارد"، شعاری بود که مردم در انقلاب ۱۳۵۷ مقابل ارتش شاهنشاهی ایران استفاده می‌کردند، حالا پس از ۳۰ سال بخش دیگری به این شعار اضافه شده است. (عکس: جواد منتظری)
در جریان انقلاب سال ۱۳۵۷ و بعدها در دوران جنگ ایران و عراق شعاری مشهور با این مضمون گفته می‌شد که"برادر شهیدم، خونت را پس می‌گیرم". حالا رای جای خون را گرفته است. (عکس: جواد منتظری)
در جریان انقلاب سال ۱۳۵۷ و بعدها در دوران جنگ ایران و عراق شعاری مشهور با این مضمون گفته می‌شد که"برادر شهیدم، خونت را پس می‌گیرم". حالا رای جای خون را گرفته است. (عکس: جواد منتظری)
این پلاکارد در تاریخ ۲۶ خرداد بر درختی بلند در خیابان طولانی ولی‌عصر نصب شده بود. (عکس: جواد منتظری)
این پلاکارد در تاریخ ۲۶ خرداد بر درختی بلند در خیابان طولانی ولی‌عصر نصب شده بود. (عکس: جواد منتظری)
گل‌‌ها یک‌بار دیگر پس از روزهای انقلاب ۱۳۵۷ به خیابان‌های تهران آمدند. (عکس: جواد منتظری)
گل‌‌ها یک‌بار دیگر پس از روزهای انقلاب ۱۳۵۷ به خیابان‌های تهران آمدند. (عکس: جواد منتظری)
آخرین روز تظاهرات سکوت در میدان فردوسی تهران در روز ۲۸ خرداد، نوشته‌های این پلاکارد از ترانه‌ای معروف با صدای محمدرضا شجریان گرفته شده است: " همراه شو عزیز، تنها نمان به درد، کین درد مشترک، هرگز جدا جدا درمان نمی شود". ‫(عکس: جواد منتظری)
آخرین روز تظاهرات سکوت در میدان فردوسی تهران در روز ۲۸ خرداد، نوشته‌های این پلاکارد از ترانه‌ای معروف با صدای محمدرضا شجریان گرفته شده است: " همراه شو عزیز، تنها نمان به درد، کین درد مشترک، هرگز جدا جدا درمان نمی شود". ‫(عکس: جواد منتظری)

در حالی‌که شب پیش از انتخابات ریاست جمهوری ۲۲خرداد ۱۳۸۸ ترس و امید هواداران نامزدهای مختلف را فراگرفته بود، به یکی از دوستان نزدیکم تلفن کردم و از او خواستم تا بنزین اتومبیلش را پر کند. در جواب به کنجکاوی او دلیل آوردم که بعد از انتخابات اصلا معلوم نیست چه اتفاقی خواهد افتاد و اگر شرایطی پیش بیاید که راه چاره‌اش ترک تهران باشد، باید آنقدر بنزین در باکش داشته باشد تا بتواند از پایتخت دور شود.

از روز شنبه ۲۳ خرداد پس از انتخابات همراه با شوک و سرخوردگی بسیاری از مردم ناشی از پیروزی غیرمنتظره محمود احمدی‌نژاد، به مدت شش روز تا ۲۸ خرداد تهران صحنه تظاهرات گسترده معترضان بود که نتیجه انتخابات را یک تقلب آشکار و گاه کودتا می‌خواندند.

نکته جالب در این تظاهرات سلسله‌وار این بود که مردم تصمیم گرفتند سکوت کنند و شعارهایشان را بر روی پلاکاردها بنوسیند تا آن که بر زبان آورند. اتفاقی که در تاریخ جنبش‌های اجتماعی در ایران بی‌سابقه بود و به نوعی بلوغ و پختگی اجتماعی در ایران تعبیر شد.

هر کسی از ظن خود آنچه را که می‌پنداشت باید بگوید به روی کاغذ آورد. بر خلاف دیگر تظاهرات، کسی نبود که از پشت تریبون شعار بگوید و مردم تکرار کنند. اینبار فرمانده خود مردم بودند.

این اعتراضات با سرکوب شدید نیروهای پلیس ضد شورش و حامیان نظامی حکومت در سپاه و بسیج روبرو شد. در روز ۲۵ خرداد، دو تا سه میلیون نفر از معترضان با حضور میرحسین موسوی، محمد خاتمی و مهدی کروبی در راهپیمایی ساکت اما طولانی‌ای در مرکز تهران از میدان امام حسین تا میدان آزادی شرکت کردند که بزرگ‌ترین راهپیمایی ضد دولتی از زمان انقلاب بهمن ۱۳۵۷ لقب گرفت. در پایان این راهپیمایی و همچنین روزهای بعد از آن تعدادی از مردم کشته و زخمی شدند.

بنزین اتومبیل آن دوست من دست نخورده ماند و او نیز به عوض ترک تهران، خیابان‌ها و میادین اصلی شهر تهران را همراه با دیگران پیاده پیمود.

جواد منتظری عکاس و متخصص مولتی‌مدیا است. او دبیری سرویس عکس روزنامه‌های مختلفی را در ایران برعهده داشته است.

نظرتان را بنویسید

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options