این روزها دخترهای ایرانی به دوستانشان که آرایش کرده و لباس مد روز پوشیده آماده رفتن به خیابان هستند میگویند:" دختر! مراقب خودت باش، امروز بالای یک میلیون میارزی."
آنها باید واقعا هم مراقب باشند. چون آنچنان که محمود ذوقی، دادستان عمومی و انقلاب مشهد، خبر داده مبلغ جریمههای مربوط به بدحجابی که بر اساس "تعرفههای وصول درآمدهای دولت" پیشتر تا سقف ۵۰ هزار تومان بود، حالا تا مبلغ یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. البته این جریمهها تنها برای خانمها نیست و شامل مردانی که "خلاف عفت عمومی" رفتار کنند هم میشود.
از چند هفته پیش پلیس طرحی به عنوان "طرح امنيت اخلاقي با رويكرد جديد" را در شهرهای بزرگ ایران به اجرا گذاشته است و با افرادی که آنها را "بدحجاب" و یا "مزاحم نوامیس" مینامد، برخورد میکند.
این کار پلیس البته بیسابقه نیست و تقریبا هر ساله به خصوص با آغاز فصل گرما چنین برخوردهایی تشدید میشد. اما پس از آغاز اعتراضات در پی انتخابات سوالبرانگیز ریاستجمهوری در خرداد سال گذشته مدتی به فراموشی سپرده شد تا جایی که خیلیها از آن به عنوان نوعی امتیازدهی دولت به مخالفان یاد کردند اما یک ماه پیش بالاخره مصطفی محمد نجار وزیر کشور که جانشین رهبر جمهوری اسلامی به عنوان فرمانده کل نیروی انتظامی نیز هست برای اولینبار دلیل عدم پیگیری این کار را در سال گذشته اعلام کرد: به دلیل انتخابات و فتنههای پس از آن سرمان شلوغ بود.
رهبر جمهوری اسلامی رسما چراغ سبز شروع دوباره این کار را در روزهای اول اردیبهشتماه و در دیداری که با فرماندهان عالیرتبه نیروی انتظامی داشت نشان داد و از آنان خواست که با مفاسد اجتماعی به طور قاطع برخورد کنند. او دستور داد: "با برخی افراد که تعمداً یا از روی بیتوجهی چهره جامعه را از لحاظ دینی، نجابت و عفاف خارج میکنند باید برخوردی قوی و صحیح انجام شود."
این فرمان، طرحی با عنوان گسترش فرهنگ حجاب و عفاف را که هفت سال داشت خاک میخورد دوباره در دستور کار حکومت قرار داد. این طرح در سال ۱۳۸۲ و در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید اما اجرای آن تا پایان دوره خاتمی مسکوت ماند و محمود احمدینژاد هم در چهارسال دوره اول ریاست جمهوری خود آن را به طور کامل اجرا نکرد.
روحانیون و امامان جمعههای سراسر کشور - که موضوع سخنرانیهای هفتگی آنها توسط شورای سیاستگذاری ائمه جمعه سراسر کشور زیر نظر رهبری تعیین میشود - در یک حرکت هماهنگ مقدمه اجرای این طرح را برعهده گرفتند و از آغاز سال نو شروع به انتقاد از وضعیت بیحجابی در کشور و عدم رعایت حدود شرعی در روابط زن و مرد کردند. مشهورترین عبارت در اینباره البته به نام کاظم صدیقی امام جمعه تهران ثبت شد که در روز ۲۷ فرودینماه بیحجابی زنان را موجب آمدن زلزله دانست. محمدتقی رهبر، رئیس فراکسیون روحانیون مجلس نیز در اظهارات مشابهی گفت: اين ده سانت روسري كه برخي زنان روي سر مياندازند و از اين طرف و آن طرف موها بيرون ريخته و يك لباس چسبان مثل رقاصهها و آرتيستهاي هاليوود، كجايش به حجاب اسلامي ميخورد؟"
پس از آن بود که وزیر کشور اعلام کرد که طرح گسترش فرهنگ حجاب و عفاف را امسال اجرا خواهد کرد. در ۱۹ اردیبهشت ماه ۲۳۶ نماینده مجلس از مجموع ۲۹۰نفر در نامهای از وزارت کشور و پلیس خواستند تا برای مقابله با مفاسد اخلاقی و اجتماعی و تامین هر چه بیشتر عفاف و حجاب در جامعه اسلامی با جدیت اقدام کنند. تعداد زیادی راهپیماییهای سازماندهی شده نیز در تهران و دیگر شهرها با حضور دانشآموزان مدارس و دانشجویان بسیجی در حمایت از این طرح برگزار شد.
حداقل ۲۷ سازمان حکومتی در پیادهسازی طرح گسترش فرهنگ حجاب و عفاف باید فعالیت کنند. همچنین قرار است سازمان جدیدی با نام "شورای سیاستگذاری امر به معروف و نهی از منکر" تشکیل شود که رییس آن از سوی رهبر جمهوری اسلامی منصوب میشود و تنها نیز در برابر او پاسخگو است. به این ترتیب آرزوی تندروها در جمهوری اسلامی برآورده میشود که سالها بود خواستار تشکیل وزارتخانهای با این عنوان بودند.
طرح حتی مهدکودکها را هم شامل میشود. آموزش رقص به کودکان در مهدکودکها ممنوع شده و حتی به گفته وزیر کشور قرار است بازیهای مناسب به كودكان مطابق با فرهنگ اسلامی در مهدكودكها آموخته شود. پیشنهاد شده که ۱۴هزار مهدکودک سراسر کشور که توسط بخش خصوصی اداره میشوند دولتی شوند. در مدارس هم به نوبه خود قرار است تا دانشآموزان با فرهنگ مناسب پوشش و رعایت حدود شرعی آشنا شوند. البته کارهای تشویقی هم جزوی از برنامه است. مثلا در یک گردهمایی در استان آذربایجان غربی به دختران خوشحجاب ۷ تا ۱۴ ساله یک هدیه، لوح تقدیر و البته کارت خوش حجابی داده شد. قرار است این طرح به تدریج در سایر استانهای کشور هم اجرا شود.
مهمتر از همه ادارات دولتی است که قرار است لباس کارمندان زن به طور اجباری یکسان شود. وزارت کار هم موظف است که شرکتهای خصوصی را با ضوابط پوشش لباس و آرایش و شیوه ارتباط زن و مرد آشنا کند. دو سال پیش پلیس در اقدامی بی سابقه آغاز به بازرسی سرزده شرکتهای خصوصی کرد تا به اصطلاح وضعيت امنيت اخلاقي در آنها را کنترل کند.
دانشگاهها هم حساب خودشان را دارند. آیتالله احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان پیش از این در خطبۀ نماز جمعه تهران خواسته بود که به دانشجویان بدحجاب نمره داده نشود.
اگرچه جلیل دارا مدیر کل امور فرهنگی وزارت علوم گفته که باید دستورالعمل و سیاست واحدی باید برای همه دانشگاهها اجرایی شود اما در عمل چنین نیست و مثلا دانشگاه علوم پزشکی شیراز آیین نامهای با هفت فصل و ۲۳ بند برای پوشش و رفتار دانشجویان این دانشگاه منتشر کرده که طبق برخی مواد آن آن آقايان باید پيراهن آستين بلند گشاد بپوشند و دکمههای مانتوی خانمها باید همیشه بهطور کامل بسته باشد. استفاده از انگشتر طلا، النگو و دستبند به جز حلقه ازدواج برای دانشجویان زن و مرد ممنوع است. استفاده از ادوکلن و عطرهاي با بوي تند هم همینطور. ناخنها بايد کوتاه، تميز و بدون لاک باشد. کفشها نبايد پاشنه بلند و نوک تيز باشد. جویدن آدامس در کلاس و خنديدن با صداي بلند هم در محيطهاي عمومي قدغن است.
برخورد پلیس با مردم در خیابان آشکارترین بخش طرح است. امسال پلیس تهران سه گشت ویژه را برای این کار در نظر گرفته است: گشت رنگ که به رنگ و نوع پوشش و ظاهر افراد میپردازد. گشت نسبت که کارش بررسی این است که دختر و پسر با هم رابطه شرعی دارند یا نه. و گشت مزاحمین نوامیس که کارش گرفتن مردهایی است که مزاحم زنان میشوند و یا به آنها متلک میگویند. در فرهنگ سنتی ایران همیشه زنان ناموس مردان به شمار آمدهاند اما امسال با تعریف پلیس، مردان هم میتوانند جزو نوامیس محسوب شوند و مورد مزاحمت زنان واقع گردند. برای همین پلیس حتی بر روی سقف خودروهای زنان بدحجاب نیز تابلویی با عنوان مزاحم نوامیس نصب میکند.
یک هفته پس از آغاز اجرای طرح سردار حسين ساجدينيا فرمانده انتظامي تهران بزرگ اعلام كرد که روزانه به صورت ميانگين ۱۵۰ خودروی مزاحم نوامیس توقیف شده است. رانندگان زن بدحجاب یا دختر و پسری که با هم در یک خودرو نشستهاند حتی در بزرگراهها نگه داشته و سرنشینها پیاده و بازرسی میشوند و خودروی آنها برای دو ماه توقیف میشود.
اینبار پلیس به ابتکار جدیدی دست زده و از افراد بدحجاب فیلمبرداری مخفی هم میکند تا پرونده آنان هنگام ارسال به دادگاه مستند باشد. دادسرای عمومی و انقلاب تهران شعبۀ ویژهای برای محاکمۀ متهمان طرح تعیین کرده است. برخی از زنان بدحجاب پس از دستگیری در اختیار مشاوران زن همکار با پلیس قرار میگیرند تا با آنها صحبت شود.
دختر و پسرهایی که با هم دستگیر می شوند برای فرار از مجازات ادعا میکنند که با هم نامزد هستند. پلیس اما به حرف آنها اعتماد نمیکند و معمولا به خانودهشان زنگ میزند. حمیده یکی از این دخترهاست که با دوست پسرش دستگیر شد. او از ترس پدر سختگیر و سنتیاش حاضر نشد بگوید که با پسر همراهش نامزد است و در نتیجه به بازداشتگاه برده شد و محکوم به پرداخت جریمه یک میلیونتومانی شد. وقتی پدرش جریمه را پرداخت و حمیده را آزاد کرد به او با عصبانیت گفت: احمق! تو میگفتی نامزد هستی تا بعدا خودم خدمتت برسم!
والدین پس از اخباری که سال گذشته از تجاوز به پسران و دختران بازداشت شده در پی اعتراضات پس از انتخابات منتشر شد ترجیح میدهند فرزندانشان حتی یک شب هم بازداشت نشوند.
اما پلیس راه و رسم کاسبی را یاد گرفته است. افزایش چشگیر جریمههای بدحجابی درآمد کلانی را نصیب پلیس و قوه قضاییه میکند که میداند همیشه طعمه کافی در خیابان برای شکار هست. هنوز تعرفۀ این جریمهها رسما اعلام نشده اما جوانانی که دستگیر شدهاند میگویند که برای آرایش هر جزء کوچک از بدن از قیبل جریمهای خاص وجود دارد. جریمه داشتن لاک ناخن بر هر انگشت ۱۰هزار تومان است. جریمه خط چشم و خط لب هم همین قدر است. رنگ و مش مو و حتی گذاشتن عینک بالای سر جریمه خاص خودشان را دارند. پسرهایی که بلوز تنگ آستین کوتاه پوشیدهاند باید ۵۰هزار تا۲۰۰ هزار تومان جریمه بدهند. و جالبتر از همه این که پوست برنزۀ دخترها هم ۳۰۰ تا ۴۰۰هزار تومان جریمه در پی دارد.
مهناز یکی از دخترهایی است که به دلیل برنزه بودن پوستش دستگیر شده. پلیسها به او شیر پاککن داده بودند تا صورتش را پاک کند و وقتی شیر پاککن عمل نکرده از او خواسته بودند تا مبلغ جریمه را نقدا بپردازد. او البته سماجت کرده بود که هیچ پولی ندارد و بالاخره آزاد شده بود. اما این اتفاق برای صنم دختر دیگری که او هم به خاطر برنزه کردن پوستش دستگیر شده بود نیافتاد. او ادعا کرده بود که این رنگ طبیعی پوستش است. اما مجبورش کردند تا داخل ون پلیس شود و شلوارش را درآورد و وقتی خط مایو را روی تنش دیدند، ۸۰۰هزار تومان جریمهاش کردند.
حالا وقتی جوانها میخواهند از خانهها بیرون بروند، مورد بررسی والدین قرارمی گیرند تا ببینند در صورت دستگیری بچههایشان چقدر باید بپردازند و البته اگر مبلغ بالا باشد مانع خروج آنها میشوند.
رسا صولت نام مستعار روزنامهنگار و تحلیلگر مسایل اجتماعی است که در مشهد ساکن است.
نظرتان را بنویسید