مقام‌های ولایت فراه در افغانستان‪،‬ جمهوری اسلامی ایران را متهم می‌کنند که با سازماندهی حملات مکرر به نیروگاه برق‌آبی بخش‌آباد سعی دارد پروژه‌ای را ناکام بگذارد که در صورت تکمیل می‌تواند در تامین آب و انرژی برای این منطقه از کشور اثری عظیم داشته باشد.

در آخرین مورد از این حملات مردان مسلح ناشناس دو مهندس شاغل ىر این پروژه را روز ۲۶ نوامبر ۲۰۱۰ در منطقه "خاک سفید" ربودند. آدم‌ربایان یکی از این مهندسان را به قتل رساندند و دیگری را پس از دریافت صد هزار دلار باج آزاد کردند.

محمد یونس رسولی، معاون فرماندار ولایت فراه معتقد است که این حمله اقدامی سیاسی است که با هدف اخلال در توسعه افغانستان صورت گرفته است.

او می‌گوید: "عناصر خارجی سعی دارند ساخت‌وساز نیروگاه بخش‌آباد را مختل کنند و آن را به خطر بیندازند تا هیچ شرکتی رغبتی به انجام این پروژه نداشته باشد."

مهندسان هندی در سال ۲۰۰۸ پس از انجام بررسی‌های اولیه برای این پروژه در منطقه بالابلوک، در ۱۱۰ کیلومتری مرکز ولایت فراه، چنین برآورد کردند که این پروژه پس از سه سال کامل خواهد شد و قادر است آبیاری ۸۴۰ هزار هکتار زمین کشاورزی را میسر سازد.

اما از آن هنگام تاکنون، عملیات ساخت‌وساز نیروگاه بارها به دلیل مسائل امنیتی متوقف شده است. مقامات امنیتی محلی در این زمینه مدعی هستند که ایران با پرداخت پول به شبه‌نظامیان افغان آنها را اجیر کرده است که در کار ساخت‌وساز وقفه بیندازند.

به گفته یونس رسولی، معاون فرماندار ولایت فراه، در مرگبارترین حمله‌ای که تاکنون در این منطقه اتفاق افتاده است، در ماه مارس سال ۲۰۰۹ دوازده پلیس در حمله شبه‌نظامیان به یک ایست بازرسی در نزدیکی نیروگاه جان خود را از دست دادند.

به گفته این مقام افغان، ایران به این دلیل با ساخت نیروگاه و سد در این منطقه مخالف است که این سد آب را از مسیر رود فراه منحرف خواهد کرد، اتفاقی که بر وضعیت استان سیستان و بلوچستان در ایران که یکی از خشک‌ترین مناطق کشور است اثر منفی فراوان خواهد گذاشت.

عبدالهادی کشاف، مدیر سابق آب و انرژی در ولایت فراه، نیز عقیده دارد که ایران در راه ساخت این سد مانع ایجاد می‌کند.

او می‌گوید:‌ "ایران به این دلیل با ساخت این نیروگاه موافق نیست که خود به این آب نیازی اساسی دارد و به همین دلیل در ایجاد مانع در راه ساخت این سد درنگ نخواهد کرد، چرا که اگر این آب در اختیار ما باشد، ایران مشکلات فراوانی پیدا خواهد کرد."

در این میان مقامات ارشد آمریکایی بارها جمهوری اسلامی ایران را متهم کرده‌اند که سلاح و مهمات در اختیار شبه‌نظامیان افغانستان می‌گذارد و در ماه مارس سال ۲۰۰۹ نیز نیروهای امنیتی افغانستان محموله‌ای شامل مواد منفجره و مهمات ساخت ایران را در اطراف ساختمان این سد یافتند.

همچنین برخی مقام‌های افغان، ایران را متهم کرده‌اند که در پروژه ساخت‌وساز سد سلما در ولایت هرات نیز دست به خراب‌کاری زده است.

سید احمدخان، رئیس شورای ولایتی فراه، می‌پرسد: "دخالت ایران مثل روز روشن است، اما اینجا چه کسی هست که بتواند جلو آن را بگیرد؟"

به گفته او، پس از اتمام ساخت این سد، کشاورزان افغان دیگر مجبور نخواهند بود زمین‌های خود را با استفاده از پمپ‌های گران‌قیمت آب سیراب کنند، امری که می‌تواند به رفاه و آسایش بیشتر در کل این ولایت بینجامد.

به عقیده سید احمدخان، دولت افغانستان باید انجام این پروژه را در اولویت قرار دهد.

به گفته فقیر محمد عسکر، رئیس پلیس ولایت فراه، خراب‌کاری‌ها در این منطقه شکل و الگوی خاص خود را دارد.

او می‌گوید: "روشن است که چه کسی مخالف ساخت این سد است،‌ چون حالا که کار ساخت‌وساز متوقف مانده، ما دیگر مشکل امنیتی نداریم. به محض این که کار آغاز می‌شود، مسائل امنیتی هم افزایش می‌یابد."

اما حسین میراسکندری، یکی از مقامات کنسول‌گری ایران در ولایت هرات، اتهام دخالت و خراب‌کاری ایران را کلا رد می‌کند و می‌گوید: "این‌ها فقط تبلیغاتی علیه جمهوری اسلامی است، آنها هیچ مدرک و سندی برای گفته‌شان ندارند."

به هر حال فقدان آب در ولایت فراه که بیشتر جمعیت آن با کشاورزی سروکار دارند مسئله‌ای جدی است.

به گفته محمد اسلام دانا،‌ مدیر اداره کشاورزی و دامداری این ولایت، گرچه ولایت فراه ۵۶۰ هزار هکتار زمین کشاورزی دارد، به دلیل کمبود آب تنها در حدود یک هشتم از این زمین‌ها کار کشت‌وزرع انجام می‌شود.

وابستگی کشاورزان این ولایت به پمپ‌های بنزینی و گازوئیلی برای آب‌یاری زمین‌ها توانایی آنها برای کشت‌وزرع را محدود می‌سازد.

غلام‌حیدر، ۴۵ ساله، یکی از ساکنان روستای توسک در غرب ولایت فراه، می‌گوید: "من زمین کشاورزی زیاد دارم، اما چون آب نیست، چیز زیادی نمی‌توانم بکارم."

او می‌گوید که گرچه قبلا باغ‌های انگور و انار خود را با پمپ آب‌یاری کرده، به دلیل قیمت بالای سوخت دیگر قادر به این کار نیست.

او می‌افزاید: "اگر این سد ساخته‌ می‌شد، فراه به یک تولیدکننده بزرگ گندم تبدیل می‌شد. من از دولت می‌خواهم که این سد را برای ما بسازد، چون تا حالا برای ما هیچ کاری نکرده است، و این که باید جلو دخالت ایران را بگیرد."

در همین حال تامین انرژی هم یکی از نگرانی‌های عمده مردم ولایت فراه است.

به گفته میر خاتم، مدیر اداره آب و انرژی این ولایت، در حال حاضر این اداره تنها قادر است برق یک منطقه از شش منطقه شهر فراه را تامین کند و به حومه این شهر اصلا برق تعلق نمی‌گیرد.

در این میان برخی از ساکنان شهر از ژنراتور برای تامین برق خود استفاده می‌کنند، اما تنها عده معدودی استطاعت مالی خرید ژنراتور را دارند.

به گفته علی احمد،‌۳۲ ساله، یکی از مغازه‌داران شهر فراه، "ما مجبوریم از ژنراتور استفاده کنیم تا غذاها فاسد نشود، اما قیمت سوخت در اینجا خیلی بالاست که این خود باعث بالا رفتن قیمت خوراک می‌شود. در نهایت شهروندان فقیر هستند که تحت فشار قرار می‌گیرند."

او می‌افزاید: "این روزها دولت ایران سعادت و آسایش مردم فراه را به گروگان گرفته. اگر سد بخش‌آباد ساخته می‌شد، ولایت فراه صاحب همه چیز می‌شد."